Poppentheater

Een poppentheater is een speciaal theatertje, natuurlijk niet zo groot als een echt theater voor grote toneelstukken, aangezien poppen de voorstelling doen (natuurlijk aangestuurd door mensenhanden), voor een poppenspel. Een poppenspel is een vorm van theater waar een poppenspeler een voorstelling geeft middels zijn poppen, waarbij hij meestal niet zelf in beeld komt. Bij bijvoorbeeld een buikspreekpoppen act is de poppenspeler natuurlijk wel in beeld, maar dat is omdat hij in dat geval onderdeel van de voorstelling is.

Een poppenspeler gebruikt zijn handen, benen of controleapparaat om de verschillende soorten poppen te bewegen en gebruikt dikwijls ook zijn stem om dat poppen te kunnen laten spreken. Daarbij is het noodzakelijk dat hij de bewegingen met zijn eigen mond synchroon laat lopen met die van de pop. In een poppenspel, dat over het algemeen gericht is op kinderen, wordt meestal een verhaal verteld waarbij de poppen ter ondersteuning van het verhaal meespelen. Het is mogelijk dat een poppenspel door een poppenspeler wordt gedaan, maar meestal is dit niet zo, vooral niet bij uitgebreide voorstellingen.

De eerste keer dat er waarschijnlijk iets heeft plaats gevonden dat wat wegheeft van een poppenspel was al bij de Oude Grieken omstreeks de 5e voor Christus. Tenminste, daarvan zijn bewijzen gevonden. Het is aannemelijk dat 3000 jaar voor Christus er al sprake was van een soort poppenspelen, maar daar zijn nooit harde bewijzen voor gevonden. Poppenspelen zijn door de geschiedenis meestal gehouden ter vermaak van kinderen, maar worden soms ook gehouden tijdens belangrijke rituelen en sommige poppen worden gebruik voor feesten zoals carnaval.

Wel zijn er enkele aanwijzingen gevonden in Egypte dat er 2000 jaar voor Christus iets van een poppenspel heeft plaatsgevonden, aangezien houten poppen met een soort touwen zijn gevonden. Pas echte grote toneelstukken in poppentheaters dateren uit de Griekse tijd, omdat onder andere de beroemde schrijver Herodotus melding heeft gemaakt dat hij aanwezig was bij een poppenspel in een poppentheater. In de Middeleeuwen werden poppen waarschijnlijk gebruikt door de katholieke kerk in Europa.

Zij deden dit om bepaalde normen en waarden over te brengen op de gelovigen en ze mee te geven hoe ze zich moesten gedragen ten opzichte van het geloof en in de samenleving. Naarmate de tijd vorderde werden poppenspelen in de Middeleeuwen steeds populairder, waardoor ook comedy-voorstellingen met poppen ontstonden bij de gewone mensen. Deze werden echter met de hand onderdrukt door de kerk, omdat het in strijd zou zijn met de kerkelijke gewoonten en gebruiken en het de macht zou inperken.

Aan het einde van en kort na de Middeleeuwen werden soms zelfs de toneelstukken van Shakespeare nagespeeld met poppen in een poppentheater. Een bekend voorbeeld van een bekend poppenspel in Nederland is bijvoorbeeld Jan Klaasen en Katrijn.

De eerste workshops of lessen die werden gegeven in de leer van het poppenspel, in het westen in ieder geval en volgens de moderne manier, was 1964 aan de UConn door professor Frank W. Ballard. Acht jaar daarvoor was hij in dienst genomen bij het Theater Departement als set designer en technisch regisseur. Na verloop van tijd kwam er steeds meer vraag naar een les in Poppenspelen, waarna onder invloed van Ballard dat vak er ook kwam. Het werd in korte tijd zo populair, dat ze een limiet moesten stellen op het aantal studenten.

Deze eerste universiteit van Engeland groeide uit tot een van de beste op het gebied van het poppenspel. Dat blijkt wel aan het aantal studenten dat in de loop van de jaren is doorgebroken over de hele wereld. Veel studenten hebben ook meegespeeld in televisieprogramma’s. Het geeft maar aan hoe belangrijk het is dat deze opleiding wordt aangeboden, aangezien zo veel mensen opgeleid willen worden op het gebied van poppenspel. Zeker studenten die de UConn hebben gedaan zijn daarmee ook zeer succesvol geworden.

Het is ook nog belangrijk, omdat een poppenspel of een pop bij iedereen een positief gevoel oproept. Iedereen die ooit in een poppentheater is geweest weet nog dat hij of zij plezier heeft gehad. Iedereen die wel eens een pop ziet, heeft daardoor automatisch dat er een positief gevoel opkomt. Alle soorten poppen zijn namelijk oorspronkelijk bedoeld om mensen of kinderen te vermaken. Of je nou denkt aan een poppenspel of aan de poppen waar je vroeger zelf mee hebt gespeeld.

Ook is het spannend als je bijvoorbeeld een pop stil ziet liggen die je niet kent. Direct rijzen dan een aantal vragen die je graag beantwoordt wilt hebben. Voorbeelden zijn: hoe werd deze pop bewogen? Wat was zijn of haar karakter? Wie bespeelde de pop? In wat voor toneelstuk heeft de pop gespeeld? Dat is iets wat alleen de poppenspeler weet.